ยาฆ่าหญ้านาข้าวมีเป็นสิบยี่ห้อ แต่จะเลือกให้ถูกจริง ๆ ดูแค่ 2 คำถาม — (1) จะพ่นช่วงไหน และ (2) วัชพืชเป็นชนิดไหน ตอบ 2 ข้อนี้ได้ ก็เลือกสารถูกกลุ่ม ไม่เสียเงินฟรี บทความนี้ร้านไล้พานิช (ดูแลเกษตรกรพิษณุโลกมา 60 ปี) สรุปให้ครบ พร้อมราคาสินค้าล่าสุด
ทำไมพ่นยาฆ่าหญ้าแล้วหญ้าไม่ตาย
ส่วนใหญ่ไม่ใช่เพราะยาไม่ดี แต่เป็นเพราะ 3 อย่างนี้:
- ผิดช่วง — เอา "ยาคุม" (กันหญ้างอก) ไปพ่นตอนหญ้าโตแล้ว → ไม่ตาย เพราะยาคุมออกฤทธิ์ที่เมล็ด/ต้นอ่อนเท่านั้น
- ผิดชนิด — ยาสำหรับใบกว้างไม่ฆ่าหญ้าใบแคบ และกลับกัน
- ใช้กลุ่มเดิมซ้ำ ๆ จนวัชพืช "ดื้อยา" — พ่นเท่าไรก็ไม่ตาย
คำถามที่ 1 — จะพ่นช่วงไหน
| ช่วง | ทำเพื่ออะไร | ชนิดยา |
|---|---|---|
| เตรียมดิน / ก่อนหว่านข้าว | เผาหญ้าเก่าให้โล่งก่อนทำเทือก | ยาเผาไหม้ ฆ่าทุกอย่าง (non-selective) |
| หลังหว่าน 0–4 วัน (ก่อนหญ้างอก) | คุมไม่ให้เมล็ดวัชพืชงอกขึ้นมา | ยาคุม (pre-emergence) |
| หญ้างอกแล้ว ในแปลงข้าว | ฆ่าหญ้าที่ขึ้นมาแล้ว โดยข้าวไม่ตาย | ยาฆ่าแบบเลือกทำลาย (selective) |
⚠️ ยาเผาไหม้ (ไกลโฟเซต / กลูโฟซิเนต) ฆ่าทุกอย่างรวมต้นข้าว — ใช้ได้เฉพาะตอนเตรียมดินก่อนหว่าน หรือพ่นบนคันนา/ที่ว่าง เท่านั้น ห้ามพ่นทับแปลงข้าวที่ปลูกแล้วเด็ดขาด
คำถามที่ 2 — วัชพืชเป็นชนิดไหน
| กลุ่ม | ลักษณะ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ใบแคบ (หญ้า) | ใบเรียวยาว เส้นใบขนาน ลำต้นกลม | หญ้าข้าวนก หญ้าดอกขาว หญ้านกสีชมพู |
| กก | ลำต้นสามเหลี่ยม ไม่มีข้อ | กกขนาก หนวดปลาดุก |
| ใบกว้าง | ใบกว้าง มีก้านใบ เส้นใบเป็นร่างแห | ผักปอดนา ผักเป็ดนา โสน เทียนนา |
ตารางจับคู่ — เลือกสารให้ถูก (ช่วงพ่น × ชนิดวัชพืช)
ตัวเลขในวงเล็บ = กลุ่มสาร (HRAC) ใช้ดูเวลาสลับยากันดื้อ — ควรสลับ "ตัวเลข" ไปเรื่อย ๆ ไม่ใช้กลุ่มเดิมซ้ำทุกฤดู
| ช่วงพ่น | ใบแคบ (หญ้า) | กก | ใบกว้าง |
|---|---|---|---|
| เตรียมดิน (ฆ่าทุกอย่าง) | ไกลโฟเซต (กลุ่ม 9) · กลูโฟซิเนต (กลุ่ม 10) — เผาหญ้าเก่าทุกชนิดก่อนหว่าน | ||
| ยาคุม หลังหว่าน 0–4 วัน | บิวทาคลอร์ (15) เพรทิลาคลอร์ (15) เพนดิเมทาลิน (3)* | บิวทาคลอร์ (15) เพรทิลาคลอร์ (15) | บิวทาคลอร์ (15) เพรทิลาคลอร์ (15) เพนดิเมทาลิน (3)* |
| หญ้างอกแล้ว (พ่นทับข้าวได้) | ไพริเบนซอกซิม (2) | ไพริเบนซอกซิม (2) | ไพริเบนซอกซิม (2) 2,4-ดี (4) — ข้าว 20–40 วัน* |
| สูตรผสม คุม+ฆ่า | บิวทาคลอร์+โพรพานิล (15+7) · โคลมาโซน+โพรพานิล (13+7) — คุมเมล็ด + ไหม้หญ้าที่เพิ่งงอก | ||
*เพนดิเมทาลิน (พันไมล์) ใช้เฉพาะนาหว่านแห้งเท่านั้น ห้ามใช้นาหว่านน้ำตม/นาดำ (เป็นพิษต่อข้าว)
*2,4-ดี ฆ่าเฉพาะวัชพืชใบกว้าง ไม่ฆ่าหญ้าใบแคบ และห้ามพ่นข้าวอายุน้อยกว่า 21 วัน หรือระยะตั้งท้อง–ออกรวง — อ่านวิธีใช้ 2,4-ดี ละเอียด
จังหวะพ่นยาฆ่า — ดูที่ "ใบหญ้า" ไม่ใช่ปฏิทิน
ยาฆ่าแบบเลือกทำลายออกฤทธิ์ดีที่สุดตอนวัชพืชยังเล็ก พ้นระยะนี้ไปใบหญ้าแก่ ยาเข้ายาก ต้องเพิ่มอัตราก็ยังไม่ตายสนิท
พ่นไม่ทัน 2–4 ใบบ่อย ๆ = ปีหน้าเปลี่ยนไปเริ่มที่ยาคุมก่อนหญ้างอก คุ้มกว่าตามฆ่า
- ระบายน้ำให้ใบวัชพืชโผล่พ้นน้ำก่อนพ่น — ยาพ่นทางใบ ใบจมน้ำ = ยาไม่โดน
- พ่นตอนวัชพืช 2–4 ใบ ขณะต้นยังไม่แก่
- ไขน้ำกลับเข้าหลังพ่น อย่าปล่อยนาแห้ง — ฉลากหลายตัว (เช่น แซงชั่น) ระบุว่าต้องมีน้ำหล่อ ห้ามให้แห้งภายใน 24 ชม. หลังพ่น
- เลี่ยงพ่นก่อนฝน 4–6 ชม. — ฝนชะยาออกก่อนออกฤทธิ์
- พ่นช่วงเช้าหรือเย็น เลี่ยงแดดจัด
- ผสมสารจับใบถ้าฉลากระบุ — ใบหญ้ามีไขเคลือบ ยาเกาะไม่อยู่
เงื่อนไขน้ำต่างกันตามสาร — ยึดฉลากขวดที่ใช้จริงเป็นหลักเสมอ
ตารางอัตราผสม — ใช้เท่าไหร่ต่อไร่
| ยี่ห้อ (สารออกฤทธิ์) | อัตรา/ไร่ | ผสมน้ำ/ไร่ | พ่นช่วง |
|---|---|---|---|
| โนมินี่บูเกิ้ล (บิสไพริแบค+ชุดคู่) | 100 + 250 มล. | 60–80 ล. | วัชพืช 2–4 ใบ · ข้าว 15–25 วัน |
| แซงชั่น (ไพริเบนซอกซิม) | 20–30 มล. | 40–60 ล. (2–3 ถัง) | วัชพืช 2–5 ใบ · นาหว่าน/ดำ |
| นาเคชิ (โคลมาโซน+โพรพานิล) | 500–700 มล. | 60–80 ล. | วัชพืช 1–2 ใบ · 7–10 วันหลังปักดำ |
| แมสแมกซ์70 (บิวทาคลอร์+โพรพานิล) | 80–120 มล. (นาหว่าน) | 40–60 ล. | วัชพืช 1–3 ใบ · นาปักดำใช้ 60–80 มล. |
| ไกลโฟเซต48% — เตรียมดินเท่านั้น | 80–120 มล. | 60–80 ล. | ก่อนหว่าน · หญ้าข้ามปีใช้ 150–200 มล. |
| คายีซาเรส (กลูโฟซิเนต) — เตรียมดิน | 650–800 มล. | 60–80 ล. | ก่อนหว่าน · วัชพืชสูงไม่เกิน 30 ซม. |
🔴 2 ตัวล่างเป็นยาไม่เลือกทำลาย — ใช้เตรียมดินก่อนหว่านข้าวเท่านั้น ห้ามพ่นในนาที่ข้าวขึ้นแล้ว ข้าวตายทั้งแปลง
อัตราอ้างอิงจากฉลากสินค้า — ปรับตามความหนาแน่นวัชพืชในแปลง อ่านฉลากทุกครั้งก่อนใช้
กันดื้อยา — อย่าใช้กลุ่มเดิมซ้ำ
วัชพืชดื้อยาเกิดจากการใช้สารกลุ่มเดิมซ้ำทุกฤดู ตัวที่เคยตายจะค่อย ๆ ทนยาขึ้น วิธีกัน คือสลับกลุ่มสาร (ดูเลขในวงเล็บในตาราง) เช่น ฤดูนี้ใช้กลุ่ม 15 (บิวทาคลอร์) ฤดูหน้าสลับเป็นกลุ่มอื่น โดยเฉพาะยาคุมที่ใช้บ่อย ควรหมุนเวียนเสมอ
สินค้ายาฆ่าหญ้านาข้าว ราคาล่าสุด
เตรียมดิน · เผาหญ้าเก่า (ก่อนหว่านข้าว)
ยาคุม · หลังหว่าน 0–4 วัน (ก่อนหญ้างอก)
ยาฆ่าแบบเลือก · หญ้างอกแล้วในแปลงข้าว
สูตรผสม คุม+ฆ่า · จบในขวดเดียว
ไม่แน่ใจว่าวัชพืชในแปลงเป็นชนิดไหน หรือควรใช้ตัวไหน — ถ่ายรูปแปลงทักมาถามได้เลย ทีมงานช่วยดูให้
ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป — ก่อนใช้ทุกครั้งโปรดอ่านฉลากและปฏิบัติตามคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์ หากไม่แน่ใจปรึกษาเจ้าหน้าที่ร้านหรือนักวิชาการเกษตร