ตัวเลข 3 ตัวบนกระสอบปุ๋ย เช่น 16-16-16 หรือ 46-0-0 คือปริมาณ "ธาตุอาหารหลัก" 3 ตัว เรียงตามลำดับเสมอคือ N-P-K — N (ไนโตรเจน) เร่งการเจริญของต้นและใบให้เขียวงาม · P (ฟอสฟอรัส) บำรุงรากและช่วยการออกดอก · K (โพแทสเซียม) เร่งผล/หัว เพิ่มน้ำหนักและความแข็งแรง ตัวเลขยิ่งสูง = มีธาตุนั้นมาก เลือกสูตรให้ตรงกับสิ่งที่พืชต้องการในแต่ละช่วง ก็ได้ผลคุ้มค่าที่สุด
อ่านตัวเลข N-P-K บนกระสอบยังไง
ตัวเลขบนกระสอบคือ เปอร์เซ็นต์ของธาตุอาหาร เรียง N-P-K เสมอ ตัวอย่าง:
- 16-16-16 = ไนโตรเจน 16% · ฟอสฟอรัส 16% · โพแทสเซียม 16% (เท่ากันทั้ง 3 ตัว เรียกว่า "ปุ๋ยสูตรเสมอ")
- 46-0-0 = ไนโตรเจนล้วน 46% (ก็คือ ปุ๋ยยูเรีย) ไม่มี P และ K
- 0-0-60 = โพแทสเซียมล้วน 60% ใช้ตอนเร่งผล/สร้างหัวโดยเฉพาะ
สังเกตว่าตัวเลขรวมกันมักไม่ถึง 100 — ส่วนที่เหลือคือตัวเติมและธาตุรองอื่น ๆ ในเม็ดปุ๋ย ถือเป็นเรื่องปกติ
แต่ละธาตุทำหน้าที่อะไร
- N — ไนโตรเจน (ตัวหน้า): เร่งการเจริญเติบโต ใบเขียว ต้นแข็งแรง · ขาดเมื่อ ใบล่างเหลืองซีด ต้นแคระ
- P — ฟอสฟอรัส (ตัวกลาง): สร้างราก ช่วยตั้งตัว และกระตุ้นการออกดอก · ขาดเมื่อ รากน้อย โตช้า ออกดอกยาก
- K — โพแทสเซียม (ตัวท้าย): เพิ่มน้ำหนักผล/หัว ความหวาน และความทนต่อโรค-แล้ง · ขาดเมื่อ ขอบใบไหม้ ผลเล็กไม่สมบูรณ์
เลือกสูตรปุ๋ยตามช่วงการเจริญเติบโต
หลักง่าย ๆ คือ ดูว่าตอนนี้อยากให้พืชทำอะไร แล้วเลือกสูตรที่ "ตัวนั้นสูง"
| ช่วง / เป้าหมาย | เลือกสูตรแบบ | ตัวอย่างสูตร |
|---|---|---|
| เร่งต้น/ใบ (ระยะต้นเล็ก) | ตัวหน้าสูง (N) | 46-0-0, 25-7-7, 30-5-5 |
| สร้างราก / เตรียมออกดอก | ตัวกลางสูง (P) | 0-52-34, 10-52-17, 8-24-24 |
| เร่งผล / สร้างหัว / เพิ่มคุณภาพ | ตัวท้ายสูง (K) | 0-0-60, 13-0-46, 13-13-21 |
| บำรุงทั่วไป / รองพื้น | สูตรเสมอ | 16-16-16, 15-15-15 |
| นาข้าว | รองพื้น → แต่งหน้า | 16-20-0 (รองพื้น) → 46-0-0 (แต่งหน้า) |
* เป็นแนวทางทั่วไป ปริมาณและช่วงที่เหมาะสมขึ้นกับชนิดพืช สภาพดิน และผลวิเคราะห์ดิน หากไม่แน่ใจปรึกษาเจ้าหน้าที่ร้านหรือนักวิชาการเกษตร
ปุ๋ยเม็ด (หว่าน) กับ ปุ๋ยเกล็ด (ละลายน้ำ) ต่างกันยังไง
- ปุ๋ยเม็ด กระสอบ 50 กก. — หว่านลงดิน: ปลดปล่อยช้า ทนนาน คุ้มสำหรับพื้นที่กว้าง เช่น นาข้าว ไร่ สวนยาง/ปาล์ม
- ปุ๋ยเกล็ด ถุง 1 กก. — ละลายน้ำ: ละลายแล้วฉีดพ่นทางใบหรือให้ทางระบบน้ำ ดูดซึมไว เห็นผลเร็ว เหมาะกับพืชผัก ไม้ดอกไม้ประดับ ไม้ผล หรือเร่งเฉพาะช่วง
เลือกตามขนาดแปลงและความเร็วที่ต้องการ — แปลงใหญ่เน้นเม็ดหว่าน, ต้องการเร่งเร็ว/เฉพาะจุดใช้เกล็ดละลายน้ำ
ตัวอย่างปุ๋ยแต่ละกลุ่มในร้าน
อยากเทียบ ราคาปุ๋ยทุกสูตร (กระสอบละ / ถุงละ) แบบอัปเดตล่าสุด ดูได้ที่ ตารางราคาปุ๋ยล่าสุด
ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป — ก่อนใช้ทุกครั้งโปรดอ่านฉลากและปฏิบัติตามคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์ หากไม่แน่ใจปรึกษาเจ้าหน้าที่ร้านหรือนักวิชาการเกษตร